– door Iris de Veer

Dit jaar bestaat onze volkstuinvereniging 90 jaar. In de volksmond schijnt het een “granieten” jubileum te heten. De EO had het altijd over “de leeftijd der zeer sterken”. Reden voor een feestelijke viering. Het laatste weekend van augustus (vanaf vrijdagavond 28 augustus) wordt het hoogtepunt. Eerst een stukje geschiedenis.

Bouwen en ontginnen

Op 26 juni 1936 richten tuinders die tuinierden in de Sloterdijkermeerpolder de Volkstuinvereniging Sloterdijkermeer op. De gemeente gaat op hun terrein tuinstad Slotermeer bouwen. Ze moesten het veld ruimen.

Gelukkig bood de gemeente een nieuw terrein aan in de Overbrakerbinnenpolder, ten westen van de volkstuinvereniging Nut en Genoegen.

Tussen 1942 en 1946 verhuizen de tuinders geleidelijk naar hun nieuwe locatie. Ze leggen water aan, bouwen huisjes, beplanten eigen tuinen en het openbare wandelgebied.

Clubhuis

In 1952 besluiten de tuinders om ook een clubhuis te bouwen. Het clubhuis wordt het centrum van vele sociale activiteiten: sport, spel, dansfeesten, toneel, creatieve avonden, bloemschikken en een heuse bibliotheek. Buiten is een sportveld waar hele voetbaltoernooien worden georganiseerd. Er komt zelfs een jeu de boulebaan.

Baan en brand

Dan slaat de overheid en het noodlot weer toe. De treinbaan moet dwars door de tuinen gaan lopen. Ondanks veel verzet (tuinders ketenden zich vast aan de hekken), moet Sloterdijkermeer inkrimpen om plaats te maken voor het bedrijventerrein Sloterdijk I en de nieuwe spoorlijn van Amsterdam naar Haarlem. We verliezen tuinen. Je kunt het nog zien aan de ontbrekende nummers van bijvoorbeeld de Vinkenlaan, de Koekoeklaan en de Spreeuwenlaan.

In 1987 brandt het clubhuis tot de grond toe af; kortsluiting. Opnieuw wordt met vereende kracht een clubhuis neergezet. In de loop van de tijd wordt het park een prachtig gebied met mooie grote bomen. Uit die tijd stammen ook de metasequioa’s bij de hoofdingang en bij de zijingang bij het natuurpad.

Bakfiets

In het begin zijn er veel strakke regels. Je mag niet alleen maar aardappels kweken, je moet ook bloemen in de tuin hebben. Er moet voor wandelaars ook iets te genieten zijn. Je moet voor een bepaalde datum gespit hebben. Je grasveld moest vierkant of rechthoekig zijn. Als het seizoen op 1 maart begon kwamen tuinders met bakfietsen met hun hele meubilair erop naar de tuin. Blij dat ze hun benauwde woning konden verruilen voor de ruimte op de tuin.

Kinderen gingen vanaf de tuin naar school en de mannen naar hun werk. Moeders deden lekker buiten de was. Aan het einde van het seizoen begroef iedereen zijn vuilnis in de tuin. In de schoolvakanties barstte het van de activiteiten en de feesten. Er was een levendig verenigingsleven.

Natuurlijker

De tijden zijn veranderd. Het park werd ontdekt door buurtgenoten, toeristen en kantoorwandelaars uit de omgeving. Het is een oase van stilte en rust in de woelige stad. Tuinders komen uit alle lagen van de bevolking en hebben lang niet altijd een gezin. Iedereen wordt drukker en mensen gaan meer in de zomer op vakantie, ondanks de tuin. Moeders hebben een baan.

Het verenigingsleven en de regels worden minder. Er is steeds meer belangstelling voor natuurlijk tuinieren, voor bescherming van al wat leeft op de tuin. Er is een ijsvogelburcht gebouwd en er komen bijenkasten.

Opener

Sloterdijkermeer wordt steeds meer een onderdeel van het Groot Westerpark. In de 21ste eeuw ontdekt de gemeente de volkstuinen. Er komen plannen om de huren te vertienvoudigen. De gemeente wil het beheer van het openbaar groen overnemen. Grote protesten matigen de plannen. De huren worden verhoogd, maar minder dan gepland. Er wordt gekeken hoe het park nog meer opengesteld kan worden voor bezoekers.

Wij krijgen een derde ingang aan het Brettenpad. Er komt een extra doorgang naar de buren van Nut en Genoegen. Er komt meer erkenning voor de hoge natuurwaarden die we hebben gekregen door ons kleinschalig en natuurlijk beheer. We hebben vorig jaar het hoogste certificaat voor natuurlijk tuinieren ontvangen: de lieveheersbeest met vier stippen. Al het openbaar groen en de paden worden immers liefdevol, kleinschalig en natuurvriendelijk onderhouden door de tuinders.

Vieren: save the date

We gaan vieren dat we de leeftijd der sterken hebben bereikt, en op gaan naar de 100 jaar. Dat ronden we spetterend af in het laatste weekend van augustus. Aan het begin van de zomer starten we alvast met het versieren van onze lanen. Zorg voor slingers en lichtjes aan je hek voor een extra feestelijk effect. Er komt een fotowedstrijd. Denk nu vast over het mooiste plekje, de uitbundigste bloem, het sfeervolste moment op je tuin en maak er een foto van. De foto’s willen we groot laten afdrukken zodat ze buiten kunnen hangen zodat iedereen kan genieten van al het verborgen schoon op de tuin.

Er is nog maar een globaal programma, maar reserveer vast  28, 29 en 30 augustus. En meld je aan om mee te helpen om het jubileum tot een echt feest te maken. Om alvast een tipje van de sluier op te lichten: er komt een groot feest op zaterdag 29 augustus, ’s middags is er een braderie met eten, drinken, muziek, kinderactiviteiten. Kinderen kunnen zelfs hutten gaan bouwen en daarin overnachten.

Op vrijdagavond komt er een heuse tuinsafari (zie tuinders in het wild hun geheime kunsten vertonen), ook dan is de kantine open. Zondag is het yoga tegen de katers, opruimen en een gemeenschappelijke lunch met vooral zelfgekweekte groenten en fruit.

Er is meer, maar we hebben nog handjes en koppies nodig om het allemaal goed te laten verlopen. Mocht je nog met een activiteit bij willen dragen? Heb je nog een gouden idee? Neem contact op.

Meer lezen over de geschiedenis? Klik hier