– Door Iris de Veer

Ik weet niet hoe het met jullie zit, maar ik heb genoeg van de winter en verlang naar het voorjaar. Geen groter plezier dan de sneeuwklokjes in mijn tuin in bloei te zien komen. Ze zijn echte lentebodes. Ze zien er teer uit, maar groeien en bloeien dwars door de vorst en de sneeuw heen.

Melkbloem

Het sneeuwklokje komt oorspronkelijk uit Zuid-Europa en West-Azië en behoort tot de narcisfamilie (Amaryllidaceae).  Ze zijn in de Middeleeuwen onze kant opgekomen als zogenaamde stinzenplanten. Dat zijn planten die bewoners van Stinzen (een soort boerderijkastelen) in hun tuin plaatsten en die later vaak verwilderden.

De botanische naam Galanthus komt uit het Grieks: gala = melk en anthos = bloem — oftewel melkbloem.  De soortaanduiding nivalis betekent “van de sneeuw”, wat zowel naar de kleur als de vroege bloeitijd verwijst. Hoewel als je een wit bloemblaadje tussen je vingers fijn wrijft zie je helemaal geen wit, eigenlijk zijn ze kleurloos, maar ons oog ziet door het vocht in de bloemen een witte kleur.

Geen hoge eisen, wel goede plek

Sneeuwklokjes zijn gemakkelijk te kweken, maar er zijn wel wat voorkeuren. Ze houden van vocht, maar niet van te nat. Dus bij grote droogte zomers kun je ze beter af en toe water geven. De grond moet ook goed doorlatend zijn zodat te veel aan vocht weg kan. Ze houden van zon, maar niet de felle zomerzon, dus zet ze onder bladverliezende bomen. Dan hebben ze voedsel (ze houden van humus), ze hebben schaduw in de zomer en zon in de zomer.

Je kunt ze het beste planten in het voorjaar met het groen er aan. Je hoeft ze geen mest te geven, maar onze grond is nogal zuur, dus je zou ze een beetje lavameel kunnen geven zodra het loof geel wordt. Ze zaaien zichzelf uit, dus ik laat de vruchtjes altijd zitten na de bloei. Ik vermeerder ze door na de bloei, als het groen er nog aan zit, midden uit een plak een handvol bolletjes te halen en die te verplaatsen. Die lege plek wordt vanzelf weer gevuld, want sneeuwklokjes maken mooie tapijtjes door steeds nieuwe bolletjes te maken.

Zet ze dus niet te netjes op een rij. Sneeuwklokjes ogen het best in losse groepen of langs een pad. In een vaasje zijn ze heel snel weg. Soms kan ik de verleiding niet weerstaan, maar het is eigenlijk zonde. Let wel op: de plant is licht giftig, vooral voor kinderen en huisdieren.

Fanclub

Er zijn honderden soorten en cultivars, elk met kleine variaties in bloeitijd en bloemvorm. De meest bekende is Galanthus nivalis (het gewone sneeuwklokje), maar je ziet ook grotere types zoals Galanthus elwesii.  Sommige bloeien al in december, andere pas begin april.  Je hebt ook sneeuwklokjes die geel zijn of lichtgroen, en met gele bolletjes boven de bloem in plaats van groene.

Sommige soorten moet je met een vergrootglas bekijken om de verschillen te zien. Het gaat dan om de grootte en de vorm van de groene spikkeltjes op de bloem.

Er zijn zelfs hele fanclubs van sneeuwklokjesliefhebbers, galanthofielen. De meest voorkomende zijn zo’n 10 a 15 cm hoog. Maar er bestaan ook minisneeuwklokken van een paar centimeter hoog. Je hebt ook hele grote variëteiten, die heten dan weer zomerklokken of lenteklokken. Je hebt zelfs sneeuwklokjes die in de herfst bloeien.

Engel

Het sneeuwklokje is onderwerp van legenden en mythen. Volgens een mooie Europese sage kreeg Eva bij haar vertrek uit het paradijs van een engel een sneeuwklokje. Het sneeuwklokje is een teken dat ook wanhopige tijden eindigen en de lente komt.

Een andere vertelling vertelt hoe Heer Winter en Heer Lente ruzieden over de naam van het bloempje. Winter noemde het sneeuwbloem, Lente noemde het lenteklokje. Uiteindelijk kreeg het plantje een beetje van allebei.

In de taal der bloemen staat het sneeuwklokje symbool voor hoop, troost en nieuw begin – geen slechte boodschap voor je volkstuin!  Bij de Kelten werd het sneeuwklokje verbonden met de godin Brigid.  Brigid was de godin van de dichtkunst, de smeedkunst, de geneeskunde, alle soorten ambachtswerk, vee, heilige bronnen, slangen en vooral sneeuwklokjes, die de komst van een vroege lente aankondigden.